Tereke içerisinde bir bütün olarak aktifler de pasifler de bulunmaktadır. Yani tereke içerisinde haklarla birlikte borçlar da vardır ve bunlar bir bütünlük oluşturmaktadır. Dolayısıyla malvarlığı ile tereke aynı şey değildir. Kişi hayattayken malvarlığı içerisinde bulunan bir nafaka alacağı veya sahibi olduğu bir intifa hakkı, kişinin ölümünde bir karşılık bulmamaktadır. Kişinin ölümüyle birlikte nafaka alacağı ortadan kalkmaktadır. Dolayısıyla kişinin sağlığında malvarlığında bulunan bir değer, öldüğünde malvarlığında bulunmayabilir. Bununla birlikte malvarlığı kolayca tespit edilecek bir durum olmayabilir. Kişinin hakları, borçları birçok şeye tekabül edebilmektedir. Bunların her birinin parasal değerinin belirlenmesi gerekebilir. Bu bakımdan bir terekeyle karşı karşıya kalındığında öncelikli olarak tasarruf edilebilir kısım, terekenin mirasbırakanın ölümü anındaki durumuna göre hesaplanmaktadır.

Malvarlığının içerisinde aktif değerler olduğu gibi aynı zamanda borçlar da yer alabilir. Tereke tüm bunlarla beraber tahmini olarak hesaplanabilecektir.  Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarında göstermiş olduğu rakamların da terekeden ne kadarlık bir miktarının çıkacağına dair fikir vermesi söz konusu olmaktadır.

Kanun, terekeye bazı değerlerin eklenmesini, bazı değerlerin de terekeden çıkarılmasını öngörmüştür. Dolayısıyla terekeden çıkarılması gerekenler ve terekeye eklenmesi gerekenler bulunmaktadır.

MK.m.507/2 uyarınca “Hesap yapılırken, mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri, mirasbırakan ile birlikte yaşayan ve onun tarafından bakılan kimselerin üç aylık geçim giderleri terekeden indirilir” hükmü yer almaktadır.

Saklı payların ve tasarruf oranının belirlenebilmesi için mirasbırakanın terekesinden indirilmesi gereken öncelikli olarak 507. madde kapsamı içerisinde dört unsur sayılmaktadır. Bunlardan ilki mirasbırakanın borçlarıdır ki bunlar terekeden çıkarılacak değerlerdir. İkinci olarak cenaze giderleri bu kapsamda yer alır. Terekenin mühürlenmesi ve yazım giderleri masrafları da terekeden indirilecek değerlerdir. Son olarak mirasbırakan ile birlikte yaşayan kişilerin üç aylık geçim giderleri bu kapsam içerisinde değerlendirilmektedir. Özetle terekeden çıkarılacak unsurlar;

·        Borçlar,

·        Cenaze giderleri,

·        Terekenin mühürlenmesi ve yazım giderleri,

·        Mirasbırakan ile beraber yaşayan kişilerin üç aylık geçim masraflarıdır.

Burada dikkat edilecek noktalardan birisi de üç aylık geçim masraflarıdır. Bu tutar, her ailenin kendi somut koşulları göz önünde bulundurularak hesaplanmaktadır.

Terekede öncelikle mallar ve haklar bulunur. Bunların her birinin maddi karşılığı vardır. Her türlü başka hak ve alacaklar da bu kapsam içerisindedir ve özellikle de alacak hakkını bu kapsamda saymamız mümkündür. Maddi değeri olan haklar bu kapsam içerisinde terekeye eklenecek olan haklar kategorisindedir. Alacak haklarıyla birlikte bunlara bağlı olan faiz alacakları da bu kapsam içerisinde yer almaktadır. Bununla birlikte eklenecek olan kıymetler sağlar arası karşılıksız kazandırmalardır. Bunlar,  mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu tasarrufla tenkise veya denkleştirmeye tabi olan değerlerdir.

Ölüm tehlikesi karşısında sigorta alacakları da söz konusudur. Mirasbırakanın sağlar arası bir tasarrufla üçüncü kişi lehine yapmış olduğu sigorta alacakları da bu kapsam içerisinde değerlendirilmektedir.

Tenkise veya denkleştirmeye tabi olacak bağışlamalar nezdinde dikkat edilecek nokta, mirasbırakanın malvarlığından sağlar arası tasarrufla daha önceden çıkmış olan şeyler terekeye bir aktif değer olarak eklenmektedir. Ancak önemli bir nokta, ölüme bağlı tasarrufla ilgili yapılmış olan bağışlamalar eklenmeyecektir. Bunun nedeni ölüme bağlı yapılmış olan tasarruflar ölümden sonra hüküm ifade etmeyeceği gerçeğidir. Bu malların kıymeti, niteliklerine göre hesaplanmaktadır.

Tasarruf oranının belirlenmesinde sağlıklı bir terekenin oluşması önemlidir. Öncelikle terekenin içinde saklı pay toplamı çıkarılacaktır. Dolayısıyla tereke miktarı içerisindeki oranların, yani aktiflerin ve pasiflerin eklenecek ve çıkarılacakların sağlıklı listelenmiş olması önemlidir. Bunların hangi sırayla eklenip çıkarıldığı matematiksel olarak fark etmemektedir. Önemli olan her birinin listelenerek belirlenmiş olmasıdır.

Tasarruf oranının hesaplanmasında mirasçı olamama hallerinin de etkisi söz konusu olabilmektedir. Mirasçı olamama halleri içerisinde mirasın reddedilmesi, mirastan feragat edilmesi, mirastan çıkarılma (ıskat) ve mirastan yoksunluk halleri söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla mirasbırakanın mirasçıları, bu sayılan farklı gerekçelerle mirasçı olamayabilmektedir.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı ÖzEr Avukatlık Bürosu’na aittir. Tüm içerik ve makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.