TCK m.94-95-96 

İşkence

Madde 94

“1) Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Suçun;

a) Çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye ya da gebe kadına karşı,

b) Avukata veya diğer kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla,

İşlenmesi halinde, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi halinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(4) Bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır.

(5) Bu suçun ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek cezada bu nedenle indirim yapılmaz.

(6) Bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez.”

TCK m.94/1 uyarınca fail bakımından bu suç özgü bir suçtur. Bunun sebebi suçun bir kamu görevlisi tarafından işlenmesidir. Korunan hukuki değer bireyin vücut dokunulmazlığı, maddi ve manevi bütünlüğüdür. Bunun kaynağı da Anayasa hükümleridir. Kast derecesinde kusur gereklidir ve saike önem verilmemiştir.

TCK m.94/1 ve Birleşmiş Millet Sözleşmesi Arasındaki Fark 

94. madde uyarınca kamu görevlisi olmak yeterlidir. BM Söleşmesinde ise çeşitli saikler sıralanmıştır ve bu saikler;

1-     Bilgi edinmek,

2-     İşlediği veya işlendiğinde şüphe duyulan bir eylem sebebinin varlığı,

3-     Korkutmak, yıldırmak, sindirmek maksadının varlığı,

4-     Ayrımcılığım her temeline dayanan sebeplerin varlığıdır.

BM sözleşmesi 1. maddesinde bu hükümler yer almaktadır. TCK m.94’de bu saikler yoktur. Sözleşmede işkencede sistematiklik vardır. Buna karşılık 94. maddede bu sistematiklik yoktur ve bunlar saiklerle birlikte değerlendirilmelidir. Mağdur, fail, yer, zaman, süreyi beklemek sistematikliktir. 

Kanaatimizce kamu görevlisinin işkence suçunu işlemesinde esasındaki temel sebeplerden birisi bu 4 unsurdan, en azından birisinin gerçekleşmesidir. Aslında kanunun gerekçesinde bunlar ele alınmıştır ama madde metninde bunlar yer almamaktadır. En azından bu uluslararası sözleşmeye madde metninde atıf yapılmış olması gerektiği düşüncesindeyiz.

TCK m.94/2 uyarınca nitelikli haller yer almaktadır ve burada belirtilen hususlar dahilinde ceza artırımı söz konusudur. Burada sayılan suçlar için zamanaşımı yoktur.

TCK m.95 uyarınca bu suç tipine ilişkin, neticesi sebebiyle ağırlaşan işkence suçuna ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Eziyet 

Madde 96

“(1) Bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışları gerçekleştiren kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Yukarıdaki fıkra kapsamına giren fiillerin;

a) Çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye ya da gebe kadına karşı,

b) Üstsoy veya altsoya, babalık veya analığa ya da eşe karşı,

İşlenmesi halinde, kişi hakkında üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.”

Bu madde uyarınca kamu görevlisi olma şartı yoktur. Hüküm uyarınca sadece fiziki eziyet olarak bir ayrım olmaksızın, ruhsal şekilde bir eziyet durumu da anlaşılmaktadır. İş Hukuku ile bağlantılı mobbing olayının bu kapsama girip girmediği somut olay nezdinde değerlendirilmelidir.

Korunan hukuki değer kişinin vücut dokunulmazlığıdır. Bir şeyin eziyet olabilmesi için devamlı ve sürekli olması gerekmektedir. Bu sebeple devamlılık zorunludur. Burada yine sistematiklik söz konusudur ve kanaatimizce suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereği buradaki sistematikliği sağlıklı görmemekteyiz.

TCK m.96/2 uyarınca nitelikli haller yer almaktadır.

Esasında eziyetin nasıl çekildiği noktasında açıklama madde metninde tam olarak yer almamaktadır ve yine gerekçede belirtilmiştir. Burada yine lafzın yerine konulamamaktadır aslında ve yine işkencedeki gibi düşünmek gerekmektedir. Özetle, işkence suçunda olduğu gibi burada da bir belirsizlik söz konusudur.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı ÖzEr Avukatlık Bürosu’na aittir. Tüm içerik ve makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.