Göçmen Kaçakçılığı Suçu

 Madde 79

(1) Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollardan;

a) Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan,

b) Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan,

Kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Suç, teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi, tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur. 

(2) Suçun, mağdurların;

a) Hayatı bakımından bir tehlike oluşturması,

b) Onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi,

hâlinde, verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılır. 

(3) Bu suçun; birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarısına kadar, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır.

(4) Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.”

Madde hükmüne bakıldığında bu suç manevi unsur açısından özel kastla işlenebilmektedir çünkü maddi menfaat elde etme maksadı bulunmaktadır. Bu madde uyarınca manevi menfaat söz konusu değildir. Suçun oluşabilmesi için yasal olmayan yolların kullanılması gerekmektedir. Örneğin kişi yasal olduğunu düşünerek bir başka kişiyi getirdiyse, bu durum TCK m.30 uyarınca hata kapsamında değerlendirilebilecektir.

Madde hükmünde “yabancıyı ülkeye sokan” ifadesi kullanmaktadır ama kişinin vatansız ya da mülteci olma olasılıkları da söz konusudur.  Göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin ülkeye girmiş olan bir kişinin burada barınmasını sağlamak, kişinin turist pasaportuyla gelmesine rağmen burada kaçak olarak çalıştırılması gibi hususlarla ülkede kalmasını sağlamaya imkan tanıma gibi çeşitli olasılıklar da söz konusudur. Bunları insani maksat olarak değerlendirmemize rağmen, bu gibi durumlar maddi menfaat oluşturur mu tartışmalı konulardır. Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlamakta doğrudan ya da dolaylı olarak maddi menfaat sağlamak maksadıyla yapılmışsa, bu da göçmen kaçakçılığı kapsamına alınmaktadır.

Bu suç tipi teşebbüse müsaittir. Suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması durumu olsa bile tamamlanmış gibi cezaya hükmolunmaktadır. Kanaatimizce kanun suça teşebbüs aşamasında kalsa dahi diye belirtse de failin icra hareketlerine somut olarak başlaması gerekmektedir. Örn. ülkeye kanunsuz olarak olarak bir kişinin girişi sağlanacaktır ve bunun için bir anlaşma yapılacaktır. Bu noktada ülkeye kaçak olarak sokulacak kişi ile sadece anlaşmak, el sıkışmak ya da para alışverişinde bulunmak yeterli değildir. Bu sayılanlar hazırlık hareketi kapsamı değerlendirilmelidir. Bu kapsamda kişiyi ülkeye sokmak ya da çıkartmak yönünde fiili olarak hareket edilmesi hareket edilmesi gerekmektedir.

Teşebbüsün olabilmesi için failin olayın hazırlık hareketlerinden çıkarak, kafasında göçmen ticareti yapmayı iyice olgunlaştırması ve bunun icra hareketlerine başlamış olması gerekmektedir. Bu başlangıç anından itibaren suçun tamamlanmasını beklenmemekte, teşebbüs aşamasında kalmış haline de tamamlanmış olarak ceza tatbik etmek gerekmektedir.

TCK m.79/2 suçun mağdurlarının hayati bakımdan tehlike oluşturması, onur kırıcı muameleye maruz bırakılarak suçun işlenmesi şeklinde devam etmektedir ve bu suçun ceza miktarının arttırılmasına ilişkin nitelikli halleri düzenlemektedir. Yine aynı şekilde bu suçun örgüt faaliyetleri neticesinde işlenmesi halinde ceza miktarı ağırlaşmaktadır. Suçun tüzel kişiler nezdinde işlenmesi halinde de güvenlik tedbirleri uygulanmaktadır. 

İnsan Ticareti Suçu

Madde 80

(1) Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası verilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduğu takdirde, mağdurun rızası geçersizdir.

(3) Onsekiz yaşını doldurmamış olanların birinci fıkrada belirtilen maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri veya sevk edilmeleri veya barındırılmaları hallerinde suça ait araç fiillerden hiçbirine başvurulmuş olmasa da faile birinci fıkrada belirtilen cezalar verilir.

(4) Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.

TCK m.80/1’deki hareketler seçimlik hareketlerdir. Burada hapis cezası dışında adli para cezasına ilişkinde hükümler de yer almaktadır ve onbin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir. Adli para cezasına ilişkin hükümler TCK m.52’de yer almaktadır ve bu madde uyarınca da alt sınır beş gündür.

İnsan ticareti suçu ve göçmen kaçakçılığı suçunun farkı, göçmen kaçakçılığında sadece maddi menfaat elde etme maksadı vardır. İnsan ticaretinde ise zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak gibi hususlar vardır ve bunların temelinde baskı, tehdit ve cebir söz konusudur. İnsan ticaretinde ise bu hususlar yoktur ve taraflar arasında bir anlaşma vardır. Bu suç tipinde, suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereğince burada gösterilen maddi unsurları, seçimlik hareketleri icra etmek gerekmektedir bu yüzden göçmen kaçakçılığından da ayrılmaktadır. Ceza miktarı itibariyle de bakıldığında, insan ticaretinin suçunun yaptırımı daha ağırdır.

Bu madde uyarınca örn. fuhuşu ele alırsak, bir kadının pasaportunun alınarak bir yerde barındığını düşünelim. Bu noktada mağdurun rızası olduğuna kanun itibar etmemekte, böyle bir rızayı kabul etmemektedir.

TCK m.80/3 uyarınca kanun, onsekiz yaşını doldurmamış kişiler içinde, suça ait araç fiillerden hiçbirine başvurulmamış olmasa da faile 1.fıkrada sayılan cezaların verileceği belirtmektedir.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı ÖzEr Avukatlık Bürosu’na aittir. Tüm içerik ve makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.