Elbirliği mülkiyet, paydaşlar değil, ortaklar söz konusudur. Kanunun öngördüğü durumlarda söz konusu olmaktadır. Elbirliği mülkiyetine ilişkin olarak 4 durum bulunmaktadır. Bunun dışındaki mülkiyetler paylı mülkiyettir.

Elbirliği mülkiyetine ilişkin  4 durum şu şekildedir;

1-     Mirasçılıktan kaynaklanan ilişki: Miras bırakanın birden fazla mirasçısı varsa, paylaşıma kadar bunların tereke üzerinde elbirliği mülkiyeti vardır.

2-     Adi ortaklık ilişkisi: Adi ortaklığın malları üzerinde ortakların elbirliği mülkiyeti söz konusudur. Bunların pay oranlarından bağımsız olarak örneğin malı kiraya vermek için bile oybirliğiyle karar verilmesi gerekmektedir.

3-     Mal ortaklığı rejimi: Eşlerin bu güne kadar edindiği her şeyde yarı yarıya elbirliği ile mülkiyete sahiptir. Kişisel mallarda mal ortaklığı rejimine dahildir. Bu edinilmiş mal rejiminden şu açıdan farklıdır, mal ortaklığı rejiminde kişisel tüm mallarda dahil ve bu şekilde yarı yarıya pay edilmesi durumu söz konusudur.

4-     Aile malları ortaklığı: TMK m.379 f.2 uyarınca düzenlenmiştir.

Elbirliği mülkiyette mal üzerinde tasarruf için oybirliği gerekir, ama koruma söz konusu olduğunda her ortak tek başına koruma yapabilmektedir. Bu haklı bir düzenlemedir, aksi durumda örneğin, saldırı durumunda mülki amire başvurmak için bile oybirliğine ihtiyaç duyulması mümkün hale gelecektir.

Elbirliği mülkiyetin sona ermesi

TMK m. 703 uyarınca, “Elbirliği mülkiyeti, malın devri, topluluğun dağılması veya paylı mülkiyete geçilmesiyle sona erer. Paylaştırma, aksine bir hüküm bulunmadıkça, paylı mülkiyet hükümlerine göre yapılır” hükmü düzenlenmiştir.

Adi ortaklıkta elbirliği mülkiyete konu olan mal satıldığında, adi ortaklık hemen sona ermeyebilir. Ancak bu malı satmakta anlaşılamamışsa artık ortaklık sona ermekte ve daha sonra malların tasfiyesi söz konusu olacaktır. Adi ortaklık aynı zamanda ortaklardan birinin borcuna haciz koydurulursa İİK gereği sona erecektir. Tabi bunun kötüye kullanılması da mümkün, bir ortak payını satmak istiyor ancak diğerleri izin vermiyorsa borç para ödünç almış gibi yapabilmekte ve anlaştığı sözde alacaklı, iştirakın dağılmasını talep edebilmektedir.

“Elbirliği Mülkiyeti ve Paylı Mülkiyetin Karşılaştırılması”

1-     Elbirliği mülkiyetinde pay yoktur, paylı mülkiyette ise pay vardır.

2-     Elbirliği mülkiyetinde 4 ortaklık ilişkisi bulunmaktadır. Paylı mülkiyette bu şekilde bir sınırlama bulunmamaktadır.

3-     Paylı mülkiyetteki kişilere paydaş denilirken, elbirliği mülkiyetinde ise ortak denilmektedir. Elbirliği mülkiyetindeki kişi topluluğuna da elbirliği ortaklığı denilmektedir. Paylı mülkiyette ise paylı mülkiyet birliği vardır.

4-     Paylı mülkiyette paydaşlar payını devredebilmekte, tasarrufta bulunabilmektedir. Diğer paydaşların rızasına gerek yoktur.  Devir, haciz, rehin mümkündür. Ancak elbirliği ortaklığında böyle bir pay olmadığı için bunların hiçbiri mümkün değildir. Elbirliğinde pay yoktur, ancak o şeyin tamamı üzerinde tasarruf yapılabilmektedir. Örneğin tamamen rehin edebiliriz, haczedebiliriz. Ancak oybirliği ile yapılabilmektedir.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı ÖzEr Avukatlık Bürosu’na aittir. Tüm içerik ve makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.