1. Genel Olarak  

Kayyımlık,

·        Temsil kayyımlığı, 

·        Yönetim kayyımlığı, 

·        İsteğe bağlı kayyımlık,

olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Kayyımlığın vesayetten farkı, kendisine kayyım atanan tam ehliyetlinin fiil ehliyetini kısıtlamamasıdır ve burada ehliyet yönünden bir değişiklik olmamaktadır. 

Kayyımın görev süresi vesayet makamınca durumun gereklerine göre tayin edilmektedir. Vasiye ücret talep üzerine verilirken, kayyım ücret talebinde bulunmasa bile, vesayet makamınca kendisi için bir ücret tespit edilmek zorundadır.  

Kayyım bir malvarlığının gözetimi için görevlendirildiyse, yalnız o malvarlığının yönetim ve koruması için gerekli işleri yapabilmektedir. Diğer işlemler için özel yetkiye ve izne ihtiyaç bulunmaktadır. 

2. Temsil Kayyımlığı 

İlginin isteği üzerine ya da hakim kararı ile aşağıdaki hallerde temsil kayyımı atanmaktadır. Yalnızca kanunda gösterilen hallerde temsil kayyımı atanabilmektedir. 

·        Ergin Kişiye Temsilci Tayini 

Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse kendisine kayyım atanmaktadır. Bununla birlikte ilgili işlemin temsile elverişli olması gerekmektedir. 

·        Yasal Temsilciyle Menfaat Çatışması 

Bu durumda küçüğe veya kısıtlıya temsilen bir kayyım atanmaktadır. Yasal temsilci işlemi gerçekleştirmişse bile işlem batıl niteliktedir. 

·        Yasal Temsilcinin Görevini Yerine Getirmesine Bir Engelin Varlığı 

Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa örn. hastalık, başka yerde bulunma, bu gibi durumlarda kayyım atanmaktadır. Bu hükme dayalı kayyım tayini belirli bir iş için olup, ivedilik niteliğinin göz önünde tutulması gerekmektedir. 

3. Yönetim Kayyımlığı 

Kanunda açıkça yönetim kayyımlığı öngörülmeyen hallerde bile, bir malvarlığı herhangi bir sebeple yönetimden yoksun kalmışsa, yönetim kayyımının tayini her zaman mümkündür. 

Yönetim kayyımının atanma sebepleri ise şu şekildedir; 

·        Uzun süreden beri belirli bir yerde bulunmama 

–         Bir kimse uzun süreden beri bulunamaz ve oturduğu yer bilinmiyorsa,

–         Bu yokluktan ötürü kapsamlı bir yönetim ihtiyacı doğmuşsa, 

–         Söz konusu kişi, malvarlığı yönetimini birine bırakmamış ise kayyım atanabilmektedir. 

·        Yetersizlik 

Bir kişi malvarlığını kendi başına yönetmek veya bunun için temsilci atamak gücünden yoksunsa kayyım atanabilmektedir.

·        Mirasçılık Haklarında Belirsizlik ve Ceninin Menfaati 

Bir terekede mirasçılık hakları henüz belli değilse veya ceninin menfaatleri gerekli kılarsa, vesayet makamı yönetim kayyımı atayabilmektedir. 

·        Tüzel Kişilerin Organlarından Yoksunluğu 

Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamış ise bu organın faaliyetlerini yürütmek üzere bir kayyım atanmaktadır. Burada yönetim organı boşluğu söz konusudur. 

·        Yönetimden Yoksun Kamusal Yardımlar 

Hayır işleri veya genel yarar amacı güden başka bir iş için halktan toplanan para ve sair yardımı yönetme veya harcama yolu sağlanamamışsa, atanacak kayyım aracılığıyla yönetim sağlanmaktadır. Örn. bir çocuğun ameliyatı için para toplanması, yurt dışı tedavisi için destek sağlanması.

4- İradi Kayyımlık 

Bu kayyımlık türü, yönetim kayyımlığının özel bir türüdür. Yaşlılığı, sakatlığı, deneyimsizliği veya ağır bir hastalığı sebebiyle işlerini gerektirdiği gibi yönetemediğini kanıtlayan her ergin kişiye kayyım atanabilmektedir. Buradaki işlem, kişinin sadece malvarlığı değerlerinin yönetilmesini kapsamaktadır.     

5. Kayyımlığın Sona Ermesi 

Temsil kayyımlığının sona ermesinde, kayyımın yapmakla görevli olduğu işin bitmesi veya sebebin ortadan kalkması ile kayyımlık sona ermektedir. Vesayet makamının görevden aldığı ya da kendisine kayyım atanan kişinin öldüğü durumlarda da kayyımlık sona ermektedir. 

Yönetim kayyımlığının sona ermesinde, kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona ermektedir. Sebebin ortadan kalkması tek başına yeterli değildir, vesayet makamı kayyımlığın sona erdiğine karar vermelidir. 

İradi kayyımlığın sona ermesinde, buradaki hakim görüş, kendisine kayyım atanmış kişinin iradesi hilafına kayyımlığın kaldırılamayacağı yönündedir.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı ÖzEr Avukatlık Bürosu’na aittir. Tüm içerik ve makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.