Mal değişim sözleşmesi TBK 282-284.maddeler arasında düzenlenmektedir.

Mal değişim sözleşmesi, taraflardan birinin diğer tarafa bir veya birden çok şeyin zilyetlik ve mülkiyetini, diğer tarafın da karşı edim olarak başka bir veya birden çok şeyin zilyetlik ve mülkiyetini devretmeyi üstlendiği sözleşmedir.

Tarafların her ikisi de hem alıcı hem de satıcı konumundadır. Para söz konusu olmayıp, trampa sözleşmesinde değiş tokuş edilen şey bir mala ilişkindir. Tarafların her ikiside kendi borcunu diğer tarafa geçirmekle yükümlü hale gelmiştir. Bazı durumlarda çeşitli malların karşılıklı verilmesi ile birlikte, bazen belirli bir miktar paranın da verilmesi söz konusu olabilmektedir. Bu para denklik parası adı altında yer almaktadır. Sözleşmede esas olan malın değiştirilmesidir, para buna ilaveten verilmektedir. Zaten paranın esas olduğu o sözleşme, satış sözleşmesidir. Para yan borç olacaktır.

Mal değişim sözleşmesinde, verilecek olan mallardan biri resmi şekle bağlıysa (taşınmaz) resmi şekle uyulması zorunludur.

TBK m.283 uyarınca, “Satış sözleşmesine ilişkin hükümler, mal değişim sözleşmesine de uygulanır; buna göre taraflardan her biri, vermeyi üstlendiği şey bakımından satıcı, kendisine verilmesi üstlenilen şey bakımından alıcı durumundadır” hükmü yer almaktadır. Her iki tarafın, kendisine devredilmesi istediği zilyetlik ve mülkiyeti içeren mal bakımından hem alıcı hem de satıcı konumundadır.

TBK m.284 uyarınca, “Satış sözleşmesinin zapttan ve ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümleri uygun düştüğü ölçüde, mal değişim sözleşmesine de uygulanır” hükmü ile ayıp ve zaptan sorumluluk hali düzenlenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken, trampada karşılıklı olarak değiş tokuş edilen mallardan birisinin zapt hükümlerine tabi olmasıdır. Bu durumda kural olarak 2 seçimlik hak söz konusu olacaktır;

1-     Zapt dolayısıyla uğranılan zararın tazminini isteme,

2-     Trampa sözleşmesinden dönerek, almış olduğu şeyi geri vererek, bu sözleşme hiç kurulmamış olsaydı ortaya çıkmayacak olan menfi zararın tazminini isteme hakkına sahip olacaktır.

Ayıba ilişkin hükümler niteliği uygun düştüğü ölçüde mal değişim sözleşmesinde de uygulanmaktadır. Değiştirilmiş olan mallardan birisinin ayıplı olması durumunda kural olarak sözleşmeden dönme, bedelde indirime gidilmesi, ayıpsız olanla değiştirilmesi veyahut da ayıplı mal kabul edilmekle birlikte zararın tazmin edilmesi gibi seçimlik haklara sahiptir (ayıplı malı kabul etmiş alıcı veya malı değiştiren açısından).

Malların her ikisinin de ayıplı olması durumunda, nitelikleri uygun düştüğü ölçüde tarafların her ikisi de kendisine göre seçimlik haklarını kullanabilecektir. Alacaklılardan biri sözleşmeden dönmeyi isterse, sözleşme haliyle sona erecektir ya da uyuşmazlığa ilişkin olarak hakkaniyete göre hakim karar verebilecektir.

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı ÖzEr Avukatlık Bürosu’na aittir. Tüm içerik ve makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.